مهريه چيست؟

در زمان مراسم خاستگاري كه في مابين خانواده ها براي برگزاري برخي رسومات برگزار مي گردد، جمله هايي آشنا به گوش مي رسد، مهريه را كي داده و كي گرفته.
در اين باره بايد آگاه باشيد كه زوجه در هر زمان مي تواند مهريه خود را مطالبه كند و مرد هم بايستي تحت هر شرايطي تا آخرين ريال آن را پرداخت نمايد. حال ممكن است براي برخي از مردم سوالاتي پيش بيايد كه مهريه چيست؟ آيا هر مالي مهريه مي شود؟ يا اصلا عندالمطالبه يا عندالاستطاعه چيست و يا حق انتخاب را دارن يا خير؟ 

 

مهريه چيست؟

مالي است كه قابليت تملك داشته باشد و در عقد نكاح، مرد متعهد پرداخت آن به زوجه مي گردد.  مالي است كه به هنگام عقد نكاح براي ضوابط شرع و رسم و عادت از طرف مرد به زن پرداخت مي گردد، توجه داشته باشيد كه مهريه عندالمطالبه است يعني به محض انعقاد عقد نكاح زوجه مالك آن بوده و اين مالكيت نسبت به نصف مهر مستقر و در نيمي ديگر متزلزل است. در صورت بطلان نكاح و يا فسخ آن از طرف مرد يا زن مهريه به زن تعلق نمي گيرد. در زمان عقد زوجين مي توانند توافق نمايند كه شخص خاصي ضمانت پرداخت مهريه را بنمايد يا تضمين جهت پرداخت آن اخذ شود. بعد از فوت زن مهريه از طريق وراثت قابل مطالبه مي باشد. يعني وراث مي توانند به نسبت سهم الارث ادعاي مهريه را داشته باشند.
زماني كه مرد درخواست طلاق مي نمايد موظف به پرداخت كامل مهريه مي باشد، اما طلاق از طرف زن از نوع بائن بوده و زوجه بايد در قبال مالي كه به شوهر مي دهد طلاق بگيرد.
قانون مقدار مشخصي براي آن تعيين نكرده و اين موضوع بستگي به توافق طرفين دارد. ولي توجه داشته باشيد كه مهريه در نكاح منقطع الزامي بوده و عدم تعيين آن موجب ابطال عقد مي گردد. مهريه به هر ميزان قابل وصول مي باشد وليكن مطابق مقررات جديد اعمال ماده ۳ قانون نحوه اجراي محكوميت هاي مالي و بازداشت مديون درخصوص آن صرفاً تا ميزان ۱۱۰ عدد سكه بهار آزادي يا معادل آن ميسر مي باشد. اگر اموالي از زوج توقيف شود يا ايشان توانايي پرداخت داشته باشد بيش از ۱۱۰ سكه قابل وصول است. هرگاه زوجه در صدد وصول مهريه خود برآيد مي تواند با تقديم دادخواست به همرا عقدنامه به دادگاه خانواده و يا درخواست از اداره اجراي ثبت اقدامات لازم را انجام دهد.

 
 

هر مالي مهريه نميشود

طرفين نمي توانند از نظر قانوني هر مالي را به عنوان مهريه تعيين نمايند. گاهي ممكن است طرفين با توافق هم آن را تعيين يا اختيار تعيين آن را به شخص ديگر واگذار كنند. حال اگر اختيار تعيين آن به زوجه داده شود، اگر حداقل آن را در نظر بگيرد مشكلي وجود ندارد اما اگر بخواهد بيشتر از حد متعارف مهريه تعيين كند، عدد مورد نظر زوجه در صورتي قابل مطالبه است كه از مهرالمثل بيشتر نباشد.

 

انواع مهريه

  • مهرالسنه يا مهر محمدي
  • مهرالمسمي
  • مهرالمثل
  • مهرالمتعه
  • مفوضه البضع
  • مفوضه المهر

مهريه عندالاستطاعه چيست؟

عندالاستطاعه قيدي است كه در عقدنامه درج مي شود و تا زماني كه مرد توانايي مالي پرداخت آن را نداشته باشد زن نمي تواند مهريه خود را وصول نمايد.

تفاوت مهريه عندالاستطاعه و عندالمطالبه

در زماني كه مهريه عندالمطالبه تعيين شود مرد محكوم به پرداخت آن شده و با توجه به شرايط بايد آن را پرداخت كند وليكن در زماني كه  عندالاستطاعه تعيين مي شود ابتدا بايد ثابت شود كه زوج توانايي پرداخت دارد.

عندالمطالبه يا عندالاستطاعه

اينكه مهريه كداميك از عندالمطالبه يا عندالاستطاعه باشد در زمان ختبه عقد به انتخاب زوجه تعيين مي گردد. اگر زوجه عندالمطالبه را انتخاب نمايد بدان معناست كه از زمان امضا عقد نامه مي تواند پرداخت آن را به طور كامل درخواست نمايد و مرد طبق سند رسمي ازدواج مكلف به پرداخت آن است و اگر به هر دليلي توانايي پرداخت يكجاي آن را نداشته باشد و بخواهد به صورت تقسيطي پرداخت كند، اثبات اين موضوع كه او توان مالي ندارد و نمي‌تواند آن را به صورت يك جا بدهد با «مرد» است و زن نيازي ندارد در دادگاه ثابت كند كه مرد از تمكن مالي لازم براي پرداخت آن برخوردار است.
اما در صورتي كه زوجه عندالاستطاعه را انتخاب كند، وضعيت متفاوت خواهد بود. اگر زوجه تقاضاي مهريه كند اين تكليف بر عهده خود اوست كه ثابت كند مرد از دارايي كافي براي پرداخت آن برخوردار است.

 

دادخواست اعسار و تقسيط در مهريه

دادخواست اعسار از جانب مديون تقديم دادگاه مي شود و شخص بايد ثابت نمايد كه توانايي پرداخت دين خود را ندارد و بر مبناي توانايي او دين تقسيط مي شود.

مهريه بايد داراي شرايط زير باشد:

  • ارزش مالي داشته باشد بنابراين آنچه را كه فاقد ارزش مالي باشد نمي توان به عنوان مهريه تعيين كرد.
  • زوج مالي را مي تواند مهريه قرار دهد كه خود مالك آن باشد، بنابراين اموال عمومي يا مال موقوفه را نمي توان مهريه قرار داد. از نظر شرع و قانون قابل نقل و انتقال و معامله باشد لذا نمي توان مشروبات الكلي يا حيوانات حرام گوشت و….. را به عنوان مهريه تعيين كرد.
  • لازم نيست كه مهريه عين معين باشد، بلكه انجام عمل يا حرفه آموزي يا تدريس هم مي تواند باشد مثل آموزش رايانه يا آموزش قرآن يا زبان انگليسي به زوجه مي تواند، به عنوان مهريه تعيين نمود.

محاسبه وجه نقد به روز

مهريه‌هايي كه از نوع وجه نقد هستند با گذشت زمان ارزش كمتري نسبت به سال وقوع عقد ازدواج پيدا مي‌كنند. به همين دليل هم قانون‌گذار مقرر كرده است كه در زمان پرداخت بايد ارزش مهر تعيين شد، به قيمت روز محاسبه و پرداخت شود. در اين راستا قانون‌گذار در مورد محاسبه مهريه فرمولى تعيين كرده است؛ به اين ترتيب كه متوسط شاخص بها در سال قبل از سال پرداخت مهريه، تقسيم بر متوسط شاخص بها در سال وقوع شده؛ آنگاه نتيجه، ضرب در مهريه نوشته شده در عقدنامه ميشود. جدول شاخص قيمت‌ها هر سال توسط بانك مركزي تنظيم و ارائه مي‌شود.

در صورت فوت زوج كه مهريه بايد از تركه وي پرداخت شود مبناي محاسبه تاريخ فوت خواهد بود. توضيح آن كه شاخص بهاي سال هاي قبل و سال قبل از وصول از طرف بانك مركزي تهيه و در اختيار دستگاه قضاي قرار مي دهد و فهرست اين شاخص ها به دادگاه ها و ادارات ثبت ارسال مي گردد و مبناي محاسبه قرار مي گيرد.منبع: مهريه چيست؟

نوشته شده توسط نيما | ۱۳ آذر ۱۳۹۷ ساعت ۰۱:۱۰:۲۸ | آرشيو نظرات (0) :موضوع |